Ο παιδονευροχειρουργός είναι ειδικός νευροχειρουργός που ασχολείται με παθήσεις του εγκεφάλου, του κρανίου, του νωτιαίου μυελού και της σπονδυλικής στήλης στα παιδιά – από τη νεογνική ηλικία έως την εφηβεία. Αναλαμβάνει τη διάγνωση, την παρακολούθηση και, όπου χρειάζεται, τη χειρουργική αντιμετώπιση αυτών των παθήσεων.

Χρειάζεται εκτίμηση από παιδονευροχειρουργό όταν υπάρχει διάγνωση ή υποψία για πάθηση του εγκεφάλου, του κρανίου ή της σπονδυλικής στήλης (π.χ. υδροκεφαλία, όγκος, κρανιοσυνοστέωση, spina bifida, τραύμα κεφαλής, συγγενείς ανωμαλίες ΚΝΣ), ή όταν ο παιδίατρος/παιδονευρολόγος συστήνει εξειδικευμένη χειρουργική γνώμη.

Η μαγνητική τομογραφία (MRI) δεν χρησιμοποιεί ακτινοβολία και θεωρείται γενικά ασφαλής εξέταση, ακόμη και για παιδιά. Σε μικρές ηλικίες μπορεί να χρειαστεί ήπια νάρκωση/καταστολή, ώστε το παιδί να μείνει ακίνητο για να βγουν καθαρές εικόνες. Η απόφαση για νάρκωση λαμβάνεται πάντα από εξειδικευμένη αναισθησιολογική ομάδα, με γνώμονα την ασφάλεια του παιδιού.

Όχι. Δεν χρειάζονται όλα τα περιστατικά χειρουργείο. Πολλές καταστάσεις παρακολουθούνται κλινικά και με απεικονιστικές εξετάσεις, ή αντιμετωπίζονται συντηρητικά σε συνεργασία με άλλες ειδικότητες. Χειρουργική επέμβαση προτείνεται μόνο όταν κρίνεται ότι θα βελτιώσει την πρόγνωση ή θα προλάβει σοβαρές επιπλοκές.

Ο υδροκέφαλος είναι κατάσταση κατά την οποία συσσωρεύεται υπερβολική ποσότητα εγκεφαλονωτιαίου υγρού μέσα στις κοιλότητες (κοιλίες) του εγκεφάλου. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένη πίεση στον εγκέφαλο και, αν δεν αντιμετωπιστεί, να επηρεάσει την ανάπτυξη και τη νευρολογική λειτουργία του παιδιού. Ανάλογα με την αιτία και την ηλικία, η θεραπεία μπορεί να περιλαμβάνει ενδοσκοπική επέμβαση ή τοποθέτηση βαλβίδας (shunt).

Η διάρκεια μιας παιδονευροχειρουργικής επέμβασης εξαρτάται από τη φύση και τη βαρύτητα της πάθησης. Μπορεί να διαρκεί από 1–2 ώρες μέχρι και αρκετές ώρες σε πιο σύνθετα περιστατικά.
Όλες οι επεμβάσεις γίνονται με γενική αναισθησία, ώστε το παιδί να κοιμάται βαθιά, να μην πονά και να μην θυμάται τη διαδικασία. Η αναισθησία χορηγείται αποκλειστικά από εξειδικευμένους παιδοαναισθησιολόγους.

Είναι φυσιολογικό να υπάρχει κάποιος βαθμός πόνου ή ενόχλησης μετά από χειρουργείο, αλλά ο πόνος αντιμετωπίζεται συστηματικά με κατάλληλα παυσίπονα και, όπου χρειάζεται, πιο ισχυρά αναλγητικά. Στόχος είναι το παιδί να είναι όσο το δυνατόν πιο άνετο και να μπορεί να κινητοποιηθεί σταδιακά, χωρίς να υποφέρει.

Η διάρκεια νοσηλείας εξαρτάται από το είδος της επέμβασης και τη γενική κατάσταση του παιδιού.
Για μικρότερες επεμβάσεις μπορεί να χρειαστούν λίγες ημέρες, ενώ για πιο σύνθετες παθήσεις ή όταν απαιτείται Μονάδα Εντατικής Θεραπείας, η παραμονή μπορεί να είναι μεγαλύτερη. Ο χρόνος νοσηλείας συζητείται εξατομικευμένα με την οικογένεια πριν από το χειρουργείο, όσο αυτό είναι εφικτό.

Θα λάβετε αναλυτικές γραπτές και προφορικές οδηγίες. Συνήθως περιλαμβάνουν:

• φροντίδα του χειρουργικού τραύματος,
• οδηγίες για φάρμακα (παυσίπονα, αντιβιοτικά κ.λπ.),
• περιορισμούς σε δραστηριότητες,

προγραμματισμό επανεξέτασης και απεικονιστικών ελέγχων.
Σε κάθε απορία ή αλλαγή στην κατάσταση του παιδιού, συνιστάται επικοινωνία με τον θεράποντα ιατρό.

Η επιστροφή στο σχολείο και στις δραστηριότητες εξαρτάται από:

• το είδος της πάθησης,
• τη βαρύτητα της επέμβασης,
• την πορεία ανάρρωσης.
  Σε απλούστερα περιστατικά, η επιστροφή μπορεί να γίνει σε λίγες εβδομάδες, ενώ σε πιο σύνθετα μπορεί να χρειαστεί μεγαλύτερο διάστημα και σταδιακή επάνοδος. Η ακριβής σύσταση δίνεται εξατομικευμένα από τον ιατρό.

Επείγουσα επικοινωνία με τον ιατρό ή με νοσοκομείο χρειάζεται αν παρατηρήσετε:

• έντονο ή επιδεινούμενο πονοκέφαλο, που δεν ανακουφίζεται με τα παυσίπονα,
• επαναλαμβανόμενους εμέτους, υπνηλία ή σύγχυση,
• πυρετό, ερυθρότητα ή έκκριση από το τραύμα,
• νέα αδυναμία στα άκρα, αλλαγές στην ομιλία ή στην κίνηση,
• σπασμούς.
  Σε τέτοιες περιπτώσεις δεν περιμένουμε, επικοινωνούμε άμεσα με τον ιατρό ή με τμήμα επειγόντων.

Μπορείτε να κλείσετε ραντεβού τηλεφωνικά ή μέσω email/φόρμας επικοινωνίας, όπως αναγράφεται στη σελίδα «Επικοινωνία». Είναι χρήσιμο, κατά την επικοινωνία, να έχετε διαθέσιμες τις πρόσφατες εξετάσεις (MRI, CT, υπερήχους) και μια σύντομη περιγραφή του προβλήματος, ώστε να προγραμματιστεί κατάλληλα η εκτίμηση.

Πριν την επέμβαση γίνεται αναλυτική ενημέρωση για τη διάγνωση, το χειρουργικό πλάνο, την αναισθησία, τους βασικούς κινδύνους και την πορεία ανάρρωσης. Θα γίνει προεγχειρητικός έλεγχος (αιματολογικός, απεικονιστικός κ.λπ.) και συνάντηση με την αναισθησιολογική ομάδα.
Μετά την επέμβαση, το παιδί παρακολουθείται στενά στο νοσοκομείο, η ανάνηψη και ο πόνος ελέγχονται συστηματικά, και προγραμματίζονται οι επόμενες επανεξετάσεις και έλεγχοι.

Η αναισθησία σε παιδονευροχειρουργικές επεμβάσεις γίνεται από παιδοαναισθησιολόγους με εμπειρία, με χρήση σύγχρονων φαρμάκων και συνεχές monitoring των ζωτικών λειτουργιών. Η διάρκεια της νοσηλείας και το πλάνο παρακολούθησης προσαρμόζονται στην κάθε περίπτωση και εξηγούνται αναλυτικά στην οικογένεια πριν και μετά το χειρουργείο, ώστε οι γονείς να γνωρίζουν τι να περιμένουν σε κάθε στάδιο.